Ασμοναϊκή δυναστεία

Orfeas Katsoulis | 10 Ιαν 2024

Πίνακας Περιεχομένων

Σύνοψη

Η δυναστεία των Χασμοναίων (εβραϊκά: חַשְׁמוֹנָאִים Ḥašmōnaʾīm) ήταν δυναστεία που κυβέρνησε την Ιουδαία και τις γύρω περιοχές κατά την κλασική αρχαιότητα, από το 140 π.Χ. έως το 37 π.Χ. περίπου. Μεταξύ του 140 και του 116 π.Χ. περίπου η δυναστεία κυβέρνησε την Ιουδαία ημιαυτόνομα στην αυτοκρατορία των Σελευκιδών, ενώ από το 110 π.Χ. περίπου, με τη διάλυση της αυτοκρατορίας, η Ιουδαία απέκτησε περαιτέρω αυτονομία και επεκτάθηκε στις γειτονικές περιοχές της Περαίας, της Σαμάρειας, της Ιδουμαίας, της Γαλιλαίας και της Ιτουρίας. Οι Χασμοναίοι ηγεμόνες έπαιρναν τον ελληνικό τίτλο basileus ("βασιλιάς" ή "αυτοκράτορας"). Δυνάμεις της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας κατέλαβαν το βασίλειο των Χασμοναίων το 63 π.Χ. και το μετέτρεψαν σε πελατειακό κράτος- ο Ηρώδης ο Μέγας εκτόπισε τον τελευταίο βασιλέα-πελάτη των Χασμοναίων το 37 π.Χ.

Ο Σίμων Θάσι ίδρυσε τη δυναστεία το 141 π.Χ., δύο δεκαετίες μετά τον αδελφό του Ιούδα Μακκαβαίο (יהודה המכבי Yehudah HaMakabi) που είχε νικήσει τον στρατό των Σελευκιδών κατά τη διάρκεια της εξέγερσης των Μακκαβαίων από το 167 έως το 141 π.Χ.. Σύμφωνα με το Α΄ Μακκαβαίων, το Β΄ Μακκαβαίων και το πρώτο βιβλίο του Ιουδαϊκού Πολέμου του ιστορικού Φλάβιου Ιώσηπου (37 μ.Χ. - 100 π.Χ.), ο αυτοκράτορας των Σελευκιδών Αντίοχος Δ΄ († 175-164 π.Χ.) κινήθηκε για να επιβάλει αυστηρό έλεγχο στη σατραπεία των Σελευκιδών στην Κοιλάδα της Συρίας και τη Φοινίκη, αφού η επιτυχής εισβολή του στην Αίγυπτο των Πτολεμαίων (170-168 π.Χ.) ανατράπηκε από την επέμβαση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Λεηλάτησε την Ιερουσαλήμ και τον Ναό της, καταστέλλοντας τις θρησκευτικές και πολιτιστικές παραδόσεις των Εβραίων και των Σαμαρειτών, και επέβαλε ελληνιστικές πρακτικές (περ. 168-167 π.Χ.). Η σταθερή κατάρρευση της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών κάτω από τις επιθέσεις των ανερχόμενων δυνάμεων της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και της Αυτοκρατορίας των Πάρθων επέτρεψε στην Ιουδαία να ανακτήσει κάποια αυτονομία- ωστόσο, το 63 π.Χ., το βασίλειο εισέβαλε στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία, διαλύθηκε και ιδρύθηκε ως ρωμαϊκό πελατειακό κράτος.

Ο Υρκανός Β' και ο Αριστόβουλος Β', δισέγγονοι του Σίμωνα, έγιναν πιόνια σε έναν πόλεμο με αντιπροσώπους μεταξύ του Ιουλίου Καίσαρα και του Πομπήιου. Οι θάνατοι του Πομπήιου (48 π.Χ.) και του Καίσαρα (44 π.Χ.) και οι σχετικοί ρωμαϊκοί εμφύλιοι πόλεμοι χαλάρωσαν προσωρινά τον εναγκαλισμό της Ρώμης με το βασίλειο των Χασμοναίων, επιτρέποντας μια σύντομη επανάκτηση της αυτονομίας με την υποστήριξη της αυτοκρατορίας των Πάρθων, η οποία γρήγορα συντρίφθηκε από τους Ρωμαίους υπό τον Μάρκο Αντώνιο και τον Αύγουστο.

Η δυναστεία των Χασμοναίων είχε επιβιώσει για 103 χρόνια προτού υποχωρήσει στη δυναστεία των Ηρωδιανών το 37 π.Χ.. Η τοποθέτηση του Ηρώδη του Μεγάλου (Ιδουμαίου) ως βασιλιά το 37 π.Χ. κατέστησε την Ιουδαία ρωμαϊκό πελατειακό κράτος και σήμανε το τέλος της δυναστείας των Χασμοναίων. Ακόμη και τότε, ο Ηρώδης προσπάθησε να ενισχύσει τη νομιμότητα της βασιλείας του, παντρεύοντας μια Χασμοναία πριγκίπισσα, τη Μαριάμνα, και σχεδιάζοντας να πνίξει τον τελευταίο αρσενικό διάδοχο των Χασμοναίων στο παλάτι του στην Ιεριχώ. Το 6 μ.Χ., η Ρώμη συνένωσε την Ιουδαία, τη Σαμάρεια και την Ιδουμαία στη ρωμαϊκή επαρχία της Ιουδαίας. Το 44 μ.Χ., η Ρώμη εγκατέστησε τη διακυβέρνηση ενός πληρεξουσίου δίπλα στη διακυβέρνηση των Ηρωδιανών βασιλέων (συγκεκριμένα του Αγρίππα Α΄ 41-44 και του Αγρίππα Β΄ 50-100).

Το οικογενειακό όνομα της δυναστείας των Χασμοναίων προέρχεται από τον πρόγονο του οίκου, τον οποίο ο Ιώσηπος Φλάβιος αποκαλούσε με την εξελληνισμένη μορφή Ασμοναίος ή Ασαμοναίος (ελληνικά: Ἀσαμωναῖος), που λέγεται ότι ήταν προπάππος του Ματθαίου, αλλά για τον οποίο δεν είναι γνωστό τίποτε περισσότερο. Το όνομα φαίνεται να προέρχεται από το εβραϊκό όνομα Hashmonay (חַשְׁמוֹנַאי Ḥašmōnaʾy). Μια εναλλακτική άποψη υποστηρίζει ότι το εβραϊκό όνομα Hashmona'i συνδέεται με το χωριό Heshmon, το οποίο αναφέρεται στο Joshua 15:27. Οι Gott και Licht αποδίδουν το όνομα στο "Χα Συμεών", μια συγκεκαλυμμένη αναφορά στη φυλή των Συμεωνιτών.

Τα εδάφη του πρώην Βασιλείου του Ισραήλ και του Βασιλείου του Ιούδα (περ. 722-586 π.Χ.), είχαν καταληφθεί με τη σειρά τους από την Ασσυρία, τη Βαβυλωνία, την αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών και την Ελληνική Μακεδονική αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου (περ. 330 π.Χ.), αν και η εβραϊκή θρησκευτική πρακτική και ο πολιτισμός είχαν επιμείνει και ακόμη και ανθίσει κατά τη διάρκεια ορισμένων περιόδων. Ολόκληρη η περιοχή αμφισβητήθηκε έντονα μεταξύ των διάδοχων κρατών της αυτοκρατορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών και της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου, κατά τη διάρκεια των έξι Συριακών Πολέμων του 3ου-1ου αιώνα π.Χ: "Μετά από δύο αιώνες ειρήνης υπό τους Πέρσες, το εβραϊκό κράτος βρέθηκε για άλλη μια φορά στη μέση της διαμάχης για την εξουσία μεταξύ δύο μεγάλων αυτοκρατοριών: του κράτους των Σελευκιδών με πρωτεύουσα τη Συρία στα βόρεια και του κράτους των Πτολεμαίων, με πρωτεύουσα την Αίγυπτο στα νότια... Μεταξύ του 319 και του 302 π.Χ., η Ιερουσαλήμ άλλαξε χέρια επτά φορές".

Υπό τον Αντίοχο Γ΄, οι Σελευκίδες απέσπασαν για τελευταία φορά τον έλεγχο της Ιουδαίας από τους Πτολεμαίους, νικώντας τον Πτολεμαίο Ε΄ Επιφανή στη μάχη του Πανίου το 200 π.Χ.. Η κυριαρχία των Σελευκιδών στα εβραϊκά τμήματα της περιοχής οδήγησε στη συνέχεια στην άνοδο των ελληνιστικών πολιτιστικών και θρησκευτικών πρακτικών: "Εκτός από την αναταραχή του πολέμου, προέκυψαν στο ιουδαϊκό έθνος φιλοσελευκιδικά και φιλοπτολεμαϊκά κόμματα- και το σχίσμα άσκησε μεγάλη επιρροή στον Ιουδαϊσμό της εποχής. Στην Αντιόχεια οι Ιουδαίοι έκαναν για πρώτη φορά τη γνωριμία με τον ελληνισμό και τις πιο διεφθαρμένες πλευρές του ελληνικού πολιτισμού- και από την Αντιόχεια κυβερνήθηκε εφεξής η Ιουδαία".

Η κύρια πηγή πληροφοριών σχετικά με την προέλευση της δυναστείας των Χασμοναίων είναι τα βιβλία 1 Μακκαβαίος και 2 Μακκαβαίος, τα οποία θεωρούνται ως κανονικές γραφές από την Καθολική, την Ορθόδοξη και τις περισσότερες Ανατολικές Ορθόδοξες εκκλησίες και ως απόκρυφα από τις προτεσταντικές ομολογίες, αν και δεν αποτελούν τα κανονικά βιβλία της Εβραϊκής Βίβλου.

Τα βιβλία καλύπτουν την περίοδο από το 175 π.Χ. έως το 134 π.Χ., κατά την οποία η δυναστεία των Χασμοναίων έγινε ημιανεξάρτητη από την αυτοκρατορία των Σελευκιδών, αλλά δεν είχε ακόμη επεκταθεί πολύ έξω από την Ιουδαία. Είναι γραμμένα από τη σκοπιά ότι η σωτηρία του εβραϊκού λαού σε μια κρίση ήρθε από τον Θεό μέσω της οικογένειας του Ματθαίου, ιδίως των γιων του Ιούδα Μακκαβαίου, Ιωνάθαν Άπφους και Σίμωνα Θάσι, και του εγγονού του Ιωάννη Υρκανίου. Τα βιβλία περιλαμβάνουν ιστορικό και θρησκευτικό υλικό από τους Εβδομήκοντα που κωδικοποιήθηκε από τους Καθολικούς και τους Ανατολικούς Ορθόδοξους Χριστιανούς.

Η άλλη βασική πηγή για τη δυναστεία των Χασμοναίων είναι το πρώτο βιβλίο των "Πολέμων των Εβραίων" και μια πιο λεπτομερής ιστορία στις "Αρχαιότητες των Εβραίων" του Εβραίου ιστορικού Ιώσηπου (37-100 μ.Χ.). Η αφήγηση του Ιώσηπου είναι η μόνη πρωτογενής πηγή που καλύπτει την ιστορία της δυναστείας των Χασμοναίων κατά την περίοδο της επέκτασης και της ανεξαρτησίας της μεταξύ 110 και 63 π.Χ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιώσηπος, ρωμαίος πολίτης και πρώην στρατηγός στη Γαλιλαία, ο οποίος επέζησε από τους εβραϊκο-ρωμαϊκούς πολέμους του 1ου αιώνα, ήταν Εβραίος που αιχμαλωτίστηκε από τους Ρωμαίους και συνεργάστηκε με αυτούς, και έγραψε τα βιβλία του υπό ρωμαϊκή αιγίδα.

Ελληνισμός

Ο συνεχιζόμενος εξελληνισμός της Ιουδαίας έφερε αντιμέτωπους τους παραδοσιακούς Ιουδαίους με εκείνους που επιθυμούσαν να εξελληνιστούν. Οι δεύτεροι αισθάνονταν ότι η ορθοδοξία των πρώτων τους κρατούσε πίσω. Οι Εβραίοι διχάστηκαν τόσο μεταξύ εκείνων που υποστήριζαν τον εξελληνισμό και εκείνων που ήταν αντίθετοι σε αυτόν όσο και ως προς την υποταγή στους Πτολεμαίους ή τους Σελευκίδες.

Το 175 π.Χ. ξέσπασε σύγκρουση μεταξύ του αρχιερέα Ονία Γ' (που ήταν αντίθετος στον εξελληνισμό και ευνοούσε τους Πτολεμαίους) και του αδελφού του Ιάσονα (που ήταν υπέρ του εξελληνισμού και των Σελευκιδών). Ακολούθησε μια περίοδος πολιτικής ίντριγκας, με τον Ιάσονα και τον Μενέλαο να δωροδοκούν τον βασιλιά για να κερδίσουν την αρχιερωσύνη, και με κατηγορίες για δολοφονίες ανταγωνιστών διεκδικητών του τίτλου. Το αποτέλεσμα ήταν ένας σύντομος εμφύλιος πόλεμος. Οι Τοβιάδες, ένα φιλελληνιστικό κόμμα, κατάφεραν να τοποθετήσουν τον Ιάσονα στην ισχυρή θέση του Αρχιερέα. Δημιούργησε μια αρένα για δημόσιους αγώνες κοντά στο Ναό. Ο συγγραφέας Lee I. Levine σημειώνει: "Το "κομμάτι της αντίστασης" του εξελληνισμού της Ιουδαίας, και η πιο δραματική από όλες αυτές τις εξελίξεις, συνέβη το 175 π.Χ., όταν ο αρχιερέας Ιάσων μετέτρεψε την Ιερουσαλήμ σε μια ελληνική πόλις γεμάτη με γυμναστήριο και εφήβαιο (2 Μακκαβαίων 4). Το αν το βήμα αυτό αποτελεί το αποκορύφωμα μιας διαδικασίας εξελληνισμού εντός της Ιερουσαλήμ που διήρκεσε 150 χρόνια γενικά ή αν ήταν μόνο η πρωτοβουλία μιας μικρής ομήγυρης ιερέων της Ιερουσαλήμ χωρίς ευρύτερες προεκτάσεις, συζητείται εδώ και δεκαετίες". Είναι γνωστό ότι οι εξελληνισμένοι Εβραίοι επιδίδονταν σε μη χειρουργική αποκατάσταση της ακροποσθίας (επισπασμός) προκειμένου να ενταχθούν στην κυρίαρχη ελληνιστική πολιτιστική πρακτική της συναναστροφής γυμνοί στο γυμναστήριο, όπου η περιτομή τους θα έφερε κοινωνικό στίγμα- ο κλασικός, ελληνιστικός και ρωμαϊκός πολιτισμός θεωρούσε την περιτομή σκληρό, βάρβαρο και αποκρουστικό έθιμο.

Ο Αντίοχος Δ' εναντίον της Ιερουσαλήμ

Την άνοιξη του 168 π.Χ., αφού εισέβαλε με επιτυχία στο βασίλειο των Πτολεμαίων στην Αίγυπτο, ο Αντίοχος Δ' πιέστηκε ταπεινωτικά από τους Ρωμαίους να αποσυρθεί. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Λίβιο, η ρωμαϊκή σύγκλητος έστειλε στην Αίγυπτο τον διπλωμάτη Γάιο Ποπήλιο, ο οποίος απαίτησε από τον Αντίοχο να αποσυρθεί. Όταν ο Αντίοχος ζήτησε χρόνο για να συζητήσει το θέμα, ο Ποπήλιος "σχεδίασε έναν κύκλο γύρω από τον βασιλιά με το ραβδί που κρατούσε και είπε: "Πριν βγεις από αυτόν τον κύκλο δώσε μου μια απάντηση για να την εκθέσω στη σύγκλητο".

Ενώ ο Αντίοχος έκανε εκστρατεία στην Αίγυπτο, διαδόθηκε στον Ιούδα η φήμη ότι είχε σκοτωθεί. Ο καθαιρεθείς αρχιερέας Ιάσων εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση, επιτέθηκε στην Ιερουσαλήμ και έδιωξε τον Μενέλαο και τους οπαδούς του. Ο Μενέλαος κατέφυγε στην Άκρα, το φρούριο των Σελευκιδών στην Ιερουσαλήμ. Όταν ο Αντίοχος το έμαθε αυτό, έστειλε στρατό στην Ιερουσαλήμ για να ξεκαθαρίσει τα πράγματα. Η Ιερουσαλήμ καταλήφθηκε, ο Ιάσονας και οι οπαδοί του εκδιώχθηκαν και ο Μενέλαος επανήλθε ως αρχιερέας.

Στη συνέχεια επέβαλε φόρο και εγκατέστησε φρούριο στην Ιερουσαλήμ. Ο Αντίοχος προσπάθησε να καταστείλει τη δημόσια τήρηση των εβραϊκών νόμων, προφανώς σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει τον έλεγχο των Εβραίων. Η κυβέρνησή του έστησε ένα είδωλο του Δία στο Όρος του Ναού, το οποίο οι Εβραίοι θεωρούσαν βεβήλωση του Όρους- απαγόρευσε επίσης τόσο την περιτομή όσο και την κατοχή των εβραϊκών γραφών, με ποινή θανάτου. Σύμφωνα με τον Ιώσηπο,

"Ο Αντίοχος όμως δεν ικανοποιήθηκε ούτε με την απροσδόκητη κατάληψη της πόλης, ούτε με τη λεηλασία της, ούτε με τη μεγάλη σφαγή που έκανε εκεί, αλλά κυριευμένος από τα βίαια πάθη του και θυμούμενος τι είχε υποστεί κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, υποχρέωσε τους Ιουδαίους να διαλύσουν τους νόμους της χώρας τους, να κρατούν τα βρέφη τους ακρωτηριασμένα και να θυσιάζουν σάρκα χοίρου στο βωμό".

Επίσης, απαγόρευσε την τήρηση του Σαββάτου και την προσφορά θυσιών στο Ναό της Ιερουσαλήμ και απαίτησε από τους Ιουδαίους ηγέτες να θυσιάζουν στα είδωλα- θεσπίστηκαν επίσης τιμωρητικές εκτελέσεις. Η κατοχή εβραϊκών γραφών αποτέλεσε θανατηφόρο αδίκημα. Τα κίνητρα του Αντιόχου δεν είναι σαφή. Μπορεί να ήταν εξοργισμένος με την ανατροπή του διορισμένου του, Μενέλαου, μπορεί να ανταποκρινόταν σε μια εβραϊκή εξέγερση που είχε στηριχθεί στο Ναό και την Τορά για τη δύναμή της, ή μπορεί να τον ενθάρρυνε μια ομάδα ριζοσπαστικών ελληνιστών μεταξύ των Εβραίων.

Επανάσταση των Μακκαβαίων

Ο συγγραφέας του Πρώτου Βιβλίου των Μακκαβαίων θεώρησε την εξέγερση των Μακκαβαίων ως μια εξέγερση ευσεβών Εβραίων εναντίον του βασιλιά των Σελευκιδών που προσπάθησε να εξαλείψει τη θρησκεία τους και εναντίον των Εβραίων που τον υποστήριζαν. Ο συγγραφέας του Δεύτερου Βιβλίου των Μακκαβαίων παρουσίασε τη σύγκρουση ως αγώνα μεταξύ "Ιουδαϊσμού" και "Ελληνισμού", λέξεις που χρησιμοποίησε πρώτος. Η σύγχρονη επιστήμη τείνει προς τη δεύτερη άποψη.

Οι περισσότεροι σύγχρονοι μελετητές υποστηρίζουν ότι ο βασιλιάς επενέβαινε σε έναν εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των παραδοσιακών Εβραίων στην ύπαιθρο και των εξελληνισμένων Εβραίων στην Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα με τον Joseph P. Schultz, η σύγχρονη επιστήμη, "θεωρεί την εξέγερση των Μακκαβαίων λιγότερο ως εξέγερση κατά της ξένης καταπίεσης παρά ως εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των ορθόδοξων και των μεταρρυθμιστικών κομμάτων στο εβραϊκό στρατόπεδο". Στη διαμάχη για το αξίωμα του Αρχιερέα, οι παραδοσιακοί με εβραϊκά

Οι δύο σπουδαιότεροι μελετητές της εξέγερσης των Μακκαβαίων του εικοστού αιώνα, ο Elias Bickermann και ο Victor Tcherikover, απέδωσαν την ευθύνη στην πολιτική των Εβραίων ηγετών και όχι στον ηγεμόνα των Σελευκιδών, Αντίοχο Δ' Επιφανή, αλλά για διαφορετικούς λόγους.Ο Bickermann είδε την προέλευση του προβλήματος στην προσπάθεια των "εξελληνισμένων" Εβραίων να μεταρρυθμίσουν την "απαρχαιωμένη" και "ξεπερασμένη" θρησκεία που ασκούνταν στην Ιερουσαλήμ και να την απαλλάξουν από τα προληπτικά στοιχεία. Αυτοί ήταν που παρότρυναν τον Αντίοχο Δ΄ και θέσπισαν τη θρησκευτική μεταρρύθμιση στην Ιερουσαλήμ. Υποψιάζεται κανείς ότι μπορεί να επηρεάστηκε στην άποψή του από μια αντιπάθεια προς τον μεταρρυθμιστικό ιουδαϊσμό στη Γερμανία του 19ου και του 20ού αιώνα. Ο Tcherikover, ίσως επηρεασμένος από σοσιαλιστικές ανησυχίες, είδε την εξέγερση ως μια εξέγερση των αγροτών της υπαίθρου εναντίον της πλούσιας ελίτ.

Σύμφωνα με τους Α΄ και Β΄ Μακκαβαίους, η ιερατική οικογένεια του Ματταθία (Ματτιγιάχου στα εβραϊκά), η οποία έμεινε γνωστή ως Μακκαβαίοι, κάλεσε τον λαό σε ιερό πόλεμο εναντίον των Σελευκιδών. Οι γιοι του Ματταθία, Ιούδας (Γιεχούντα), Ιωνάθαν (Γιονόσον

Τώρα, το φθινόπωρο του 165, οι επιτυχίες του Ιούδα άρχισαν να διαταράσσουν την κεντρική κυβέρνηση. Φαίνεται ότι ήλεγχε τον δρόμο από τη Γιάφα προς την Ιερουσαλήμ και έτσι απέκοψε τη βασιλική ομάδα στην Άκρα από την άμεση επικοινωνία με τη θάλασσα και συνεπώς με την κυβέρνηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτή τη φορά τα συριακά στρατεύματα, υπό την ηγεσία του γενικού κυβερνήτη Λυσία, πήραν τη νότια διαδρομή, μέσω της Ιδουμαίας.

Προς το τέλος του 164, ο Ιούδας αισθάνθηκε αρκετά δυνατός ώστε να εισέλθει στην Ιερουσαλήμ και η επίσημη θρησκευτική λατρεία του Γιαχβέ αποκαταστάθηκε. Η γιορτή του Χανουκά καθιερώθηκε για να τιμήσει την ανάκτηση του ναού. Ο Αντίοχος, ο οποίος έλειπε σε εκστρατεία κατά των Πάρθων, πέθανε περίπου την ίδια εποχή στην Πέρση. Τον Αντίοχο διαδέχθηκε ο Δημήτριος Α΄ Σωτήρ, ο ανιψιός του οποίου είχε σφετεριστεί τον θρόνο. Ο Δημήτριος έστειλε τον στρατηγό Βακχίδη στο Ισραήλ με μεγάλο στρατό, προκειμένου να εγκαταστήσει τον Άλκιμο στο αξίωμα του αρχιερέα. Ο Βακχίδης υπέταξε την Ιερουσαλήμ και επέστρεψε στον βασιλιά του.

Ιούδας και Ιωνάθαν

Μετά από πέντε χρόνια πολέμου και επιδρομών, ο Ιούδας αναζήτησε συμμαχία με τη Ρωμαϊκή Δημοκρατία για να απομακρύνει τους Έλληνες: "Το έτος 161 π.Χ. έστειλε τον Ευπόλεμο, τον γιο του Ιωαννάν, και τον Ιάσονα, τον γιο του Ελεάζαρ, "για να συνάψουν συμμαχία φιλίας και συνομοσπονδίας με τους Ρωμαίους".

Ένας στρατός των Σελευκιδών υπό τον στρατηγό Νικάνορα ηττήθηκε από τον Ιούδα (Ιβ. 7:26-50) στη μάχη των Αδάσων, με τον ίδιο τον Νικάνορα να σκοτώνεται στη μάχη. Στη συνέχεια, ο Βακχίδης στάλθηκε με τον Άλκιμο και έναν στρατό είκοσι χιλιάδων πεζών και δύο χιλιάδων ιππέων και συνάντησε τον Ιούδα στη μάχη της Ελάσα (Λαΐσα), όπου αυτή τη φορά σκοτώθηκε ο Χασμοναίος διοικητής. (και μετά τον θάνατο του Ιούδα, οι διωκόμενοι πατριώτες, υπό τον Ιωνάθαν, αδελφό του Ιούδα, κατέφυγαν πέρα από τον Ιορδάνη ποταμό. (ιβ΄ 9:25-27) Στρατοπέδευσαν κοντά σε ένα έλος με το όνομα Ασφάρ και παρέμειναν, μετά από αρκετές μάχες με τους Σελευκίδες, στο έλος της χώρας ανατολικά του Ιορδάνη.

Μετά το θάνατο του κυβερνήτη-μαριονέτα του, του Αλκίμου, αρχιερέα της Ιερουσαλήμ, ο Βακχίδης αισθάνθηκε αρκετά ασφαλής για να εγκαταλείψει τη χώρα, αλλά δύο χρόνια μετά την αναχώρηση του Βακχίδη από το Ισραήλ, η πόλη της Άκκρας αισθάνθηκε αρκετά απειλούμενη από τις επιδρομές των Μακκαβαίων ώστε να επικοινωνήσει με τον Δημήτριο και να ζητήσει την επιστροφή του Βακχίδη στην επικράτειά τους. Ο Ιωνάθαν και ο Συμεών, πιο έμπειροι πλέον στον ανταρτοπόλεμο, θεώρησαν καλό να υποχωρήσουν πιο μακριά και, κατά συνέπεια, οχύρωσαν στην έρημο ένα μέρος που ονομαζόταν Βηθ-Χόγκλα- εκεί πολιορκήθηκαν αρκετές ημέρες από τον Βακχίδη. Ο Ιωνάθαν πρότεινε στον αντίπαλο στρατηγό συνθήκη ειρήνης και ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου. Ο Βακχίδης συμφώνησε πρόθυμα και μάλιστα έδωσε όρκο να μην ξανακάνει πόλεμο στον Ιωνάθαν. Στη συνέχεια, αυτός και οι δυνάμεις του εγκατέλειψαν το Ισραήλ. Ο νικητής Ιωνάθαν εγκαταστάθηκε στην παλιά πόλη Μιχμάς. Από εκεί προσπάθησε να εκκαθαρίσει τη γη από "τους άθεους και τους αποστάτες". Η κυριότερη πηγή, η Α΄ Μακκαβαίων, αναφέρει ότι με αυτό τον τρόπο "το ξίφος έπαψε να υπάρχει στο Ισραήλ", και στην πραγματικότητα δεν αναφέρεται τίποτα για τα πέντε επόμενα χρόνια (158-153 π.Χ.).

Εμφύλια σύγκρουση των Σελευκιδών

Ένα σημαντικό εξωτερικό γεγονός έφερε σε πέρας το σχέδιο των Μακκαβαίων. Οι σχέσεις του Δημητρίου Α΄ Σωτήρος με τον Άτταλο Β΄ Φιλάδελφο της Περγάμου (βασίλευσε το 159-138 π.Χ.), τον Πτολεμαίο ΣΤ΄ της Αιγύπτου (βασίλευσε το 163-145 π.Χ.) και τη συγκυβερνήτρια του Πτολεμαίου Κλεοπάτρα Β΄ της Αιγύπτου είχαν επιδεινωθεί και υποστήριζαν έναν αντίπαλο διεκδικητή του θρόνου των Σελευκιδών: Αλέξανδρο Μπαλά, ο οποίος ισχυριζόταν ότι ήταν γιος του Αντιόχου Δ' Επιφανή και πρώτος ξάδελφος του Δημητρίου. Ο Δημήτριος αναγκάστηκε να ανακαλέσει τις φρουρές της Ιουδαίας, εκτός από εκείνες στην πόλη της Άκκρας και στη Βηθ-Ζουρ, για να ενισχύσει τη δύναμή του. Επιπλέον, διεκδίκησε την πίστη του Ιωνάθαν, επιτρέποντάς του να στρατολογήσει στρατό και να διεκδικήσει τους ομήρους που κρατούνταν στην πόλη της Άκκρας. Ο Ιωνάθαν αποδέχθηκε με χαρά τους όρους αυτούς, εγκαταστάθηκε στην Ιερουσαλήμ το 153 π.Χ. και άρχισε να οχυρώνει την πόλη.

Ο Αλέξανδρος Μπαλάς προσέφερε στον Ιωνάθαν ακόμη πιο ευνοϊκούς όρους, συμπεριλαμβανομένου του επίσημου διορισμού του ως αρχιερέα στην Ιερουσαλήμ, και παρά τη δεύτερη επιστολή του Δημητρίου που υποσχόταν προνόμια που ήταν σχεδόν αδύνατο να εγγυηθεί, ο Ιωνάθαν δήλωσε υποταγή στον Μπαλά. Ο Ιωνάθαν έγινε ο επίσημος θρησκευτικός ηγέτης του λαού του και ιερούργησε στη γιορτή της Σκηνοπηγίας το 153 π.Χ. φορώντας τα ενδύματα του Αρχιερέα. Το ελληνιστικό κόμμα δεν μπορούσε πλέον να του επιτεθεί χωρίς σοβαρές συνέπειες. Οι Χασμοναίοι κατείχαν το αξίωμα του Αρχιερέα συνεχώς μέχρι το 37 π.Χ.

Σύντομα, το 150 π.Χ., ο Δημήτριος έχασε το θρόνο και τη ζωή του. Ο νικητής Αλέξανδρος Μπαλάς είχε την περαιτέρω τιμή να παντρευτεί την Κλεοπάτρα Θέα, κόρη των συμμάχων του Πτολεμαίου ΣΤ' και Κλεοπάτρας Β'. Ο Ιωνάθαν προσκλήθηκε στην Πτολεμαΐδα για την τελετή, εμφανίστηκε με δώρα και για τους δύο βασιλείς και του επετράπη να καθίσει ανάμεσά τους ως ισότιμος- ο Βάλας τον έντυσε μάλιστα με το δικό του βασιλικό ένδυμα και του απέδωσε κατά τα άλλα υψηλές τιμές. Ο Βάλας διόρισε τον Ιωνάθαν στρατηγό και "μεσημβρινό" (λεπτομέρειες που δεν αναφέρονται στον Ιώσηπο), τον έστειλε πίσω με τιμές στην Ιερουσαλήμ και αρνήθηκε να ακούσει τα παράπονα του ελληνιστικού κόμματος κατά του Ιωνάθαν.

Το 147 π.Χ., ο Δημήτριος Β' Νικάτωρ, γιος του Δημητρίου Α' Σωτήρος, διεκδίκησε το θρόνο του Μπάλα. Ο κυβερνήτης της Κοιλάδας-Συρίας, Απολλώνιος Τάος, εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να προκαλέσει τον Ιωνάθαν σε μάχη, λέγοντας ότι οι Ιουδαίοι θα μπορούσαν για μια φορά να αφήσουν τα βουνά και να βγουν στην πεδιάδα. Ο Ιωνάθαν και ο Συμεών οδήγησαν μια δύναμη 10.000 ανδρών εναντίον των δυνάμεων του Απολλώνιου στη Γιάφα, η οποία ήταν απροετοίμαστη για την ταχεία επίθεση και άνοιξε τις πύλες παραδιδόμενη στις εβραϊκές δυνάμεις. Ο Απολλώνιος έλαβε ενισχύσεις από τον Αζωτό και εμφανίστηκε στην πεδιάδα επικεφαλής 3.000 ανδρών, συμπεριλαμβανομένων ανώτερων δυνάμεων ιππικού. Ο Ιωνάθαν επιτέθηκε, κατέλαβε και έκαψε την Άζωτο μαζί με τον κατοικημένο ναό του Δαγώνου και τα γύρω χωριά.

Ο Αλέξανδρος Μπαλάς τίμησε τον νικητή αρχιερέα δίνοντάς του την πόλη Εκρόν μαζί με την περιφέρεια της. Ο λαός της Αζωτού παραπονέθηκε στον βασιλιά Πτολεμαίο ΣΤ', ο οποίος είχε έρθει για να κάνει πόλεμο στον γαμπρό του, αλλά ο Ιωνάθαν συνάντησε τον Πτολεμαίο στη Γιάφα ειρηνικά και τον συνόδευσε μέχρι τον ποταμό Ελευθέρο. Στη συνέχεια ο Ιωνάθαν επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ, διατηρώντας ειρήνη με τον βασιλιά της Αιγύπτου παρά την υποστήριξή τους σε διαφορετικούς διεκδικητές του θρόνου των Σελευκιδών.

Το 145 π.Χ., η μάχη της Αντιόχειας οδήγησε στην τελική ήττα του Αλέξανδρου Μπαλά από τις δυνάμεις του πεθερού του Πτολεμαίου ΣΤ'. Ο ίδιος ο Πτολεμαίος, ωστόσο, ήταν μεταξύ των θυμάτων της μάχης. Ο Δημήτριος Β' Νικάτορας παρέμεινε μοναδικός ηγεμόνας της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών και έγινε ο δεύτερος σύζυγος της Κλεοπάτρας Θέα.

Ο Ιωνάθαν δεν χρωστούσε καμία υποταγή στον νέο βασιλιά και βρήκε την ευκαιρία να πολιορκήσει την Άκρα, το φρούριο των Σελευκιδών στην Ιερουσαλήμ και σύμβολο του ελέγχου των Σελευκιδών στην Ιουδαία. Ήταν ισχυρά φρουρούμενο από μια δύναμη των Σελευκιδών και προσέφερε άσυλο σε Εβραίους ελληνιστές. Ο Δημήτριος εξοργίστηκε πολύ- εμφανίστηκε με στρατό στην Πτολεμαΐδα και διέταξε τον Ιωνάθαν να παρουσιαστεί μπροστά του. Χωρίς να αυξήσει την πολιορκία, ο Ιωνάθαν, συνοδευόμενος από τους πρεσβυτέρους και τους ιερείς, πήγε στον βασιλιά και τον ειρηνοποίησε με δώρα, έτσι ώστε ο βασιλιάς όχι μόνο τον επιβεβαίωσε στο αξίωμα του αρχιερέα, αλλά του έδωσε και τις τρεις Σαμαρείτικες τοπαρχίες του όρους Εφραίμ, της Λωδ και του Ραμαθαίμ-Ζοφίμ. Σε αντάλλαγμα ενός δώρου 300 ταλάντων ολόκληρη η χώρα απαλλάχθηκε από τους φόρους, ενώ η απαλλαγή επιβεβαιώθηκε εγγράφως. Ο Ιωνάθαν σε αντάλλαγμα ήρε την πολιορκία της Άκρας και την άφησε στα χέρια των Σελευκιδών.

Σύντομα, ωστόσο, εμφανίστηκε ένας νέος διεκδικητής του θρόνου των Σελευκιδών στο πρόσωπο του νεαρού Αντίοχου ΣΤ' Διονύσου, γιου του Αλέξανδρου Μπαλά και της Κλεοπάτρας Θήας. Ήταν το πολύ τριών ετών, αλλά ο στρατηγός Διόδοτος Τρύφωνας τον χρησιμοποίησε για να προωθήσει τα δικά του σχέδια για τον θρόνο. Μπροστά σε αυτόν τον νέο εχθρό, ο Δημήτριος όχι μόνο υποσχέθηκε να αποσύρει τη φρουρά από την πόλη της Άκκρας, αλλά κάλεσε και τον Ιωνάθαν σύμμαχό του και του ζήτησε να στείλει στρατεύματα. Οι 3.000 άνδρες του Ιωνάθαν προστάτευσαν τον Δημήτριο στην πρωτεύουσά του, την Αντιόχεια, ενάντια στους δικούς του υπηκόους.

Καθώς ο Δημήτριος Β΄ δεν τήρησε την υπόσχεσή του, ο Ιωνάθαν θεώρησε καλύτερο να υποστηρίξει τον νέο βασιλιά όταν ο Διόδοτος Τρύφωνας και ο Αντίοχος ΣΤ΄ κατέλαβαν την πρωτεύουσα, ιδίως επειδή ο τελευταίος επιβεβαίωσε όλα τα δικαιώματά του και διόρισε τον αδελφό του Σίμωνα (Συμεών) στρατηγό της Παραλίας (της θαλάσσιας ακτής), από τη "Σκάλα της Τύρου" μέχρι τα σύνορα της Αιγύπτου.

Ο Ιωνάθαν και ο Σίμων είχαν πλέον το δικαίωμα να κάνουν κατακτήσεις- η Ασκέλον υποτάχθηκε εθελοντικά, ενώ η Γάζα κατακτήθηκε με τη βία. Ο Ιωνάθαν νίκησε ακόμη και τους στρατηλάτες του Δημητρίου Β' πολύ βορειότερα, στην πεδιάδα του Χαζάρ, ενώ ο Σίμων κατέλαβε ταυτόχρονα το ισχυρό φρούριο της Βηθ-Ζουρ με το πρόσχημα ότι φιλοξενούσε υποστηρικτές του Δημητρίου.

Όπως και ο Ιούδας τα προηγούμενα χρόνια, ο Ιωνάθαν αναζήτησε συμμαχίες με ξένους λαούς. Ανανέωσε τη συνθήκη με τη Ρωμαϊκή Δημοκρατία και αντάλλαξε φιλικά μηνύματα με τη Σπάρτη και άλλα μέρη. Ωστόσο, τα έγγραφα που αναφέρονται σε αυτά τα διπλωματικά γεγονότα είναι αμφίβολης αυθεντικότητας.

Ο Διόδοτος Τρύφωνας πήγε με στρατό στην Ιουδαία και προσκάλεσε τον Ιωνάθαν στη Σκυθόπολη για μια φιλική σύσκεψη, όπου τον έπεισε να απολύσει το στρατό των 40.000 ανδρών του, υποσχόμενος να του δώσει την Πτολεμαΐδα και άλλα φρούρια. Ο Ιωνάθαν έπεσε στην παγίδα- πήρε μαζί του στην Πτολεμαΐδα 1.000 άνδρες, οι οποίοι σκοτώθηκαν όλοι- ο ίδιος πιάστηκε αιχμάλωτος.

Ο Simon αναλαμβάνει την ηγεσία

Όταν ο Διόδοτος Τρύφωνας επρόκειτο να εισέλθει στην Ιουδαία στο Χατίντ, ήρθε αντιμέτωπος με τον νέο ηγέτη των Εβραίων, τον Σίμωνα, έτοιμο για μάχη. Ο Τρύφωνας, αποφεύγοντας την εμπλοκή, απαίτησε εκατό τάλαντα και τους δύο γιους του Ιωνάθαν ως ομήρους, σε αντάλλαγμα των οποίων υποσχέθηκε να απελευθερώσει τον Ιωνάθαν. Αν και ο Σίμων δεν εμπιστευόταν τον Διόδοτο Τρύφωνα, συμμορφώθηκε με το αίτημα, ώστε να μην κατηγορηθεί για τον θάνατο του αδελφού του. Όμως ο Διόδοτος Τρύφωνας δεν απελευθέρωσε τον αιχμάλωτό του- θυμωμένος που ο Σίμων του έκλεινε παντού τον δρόμο και που δεν μπορούσε να πετύχει τίποτα, εκτέλεσε τον Ιωνάθαν στη Μπασκάμα, στη χώρα ανατολικά του Ιορδάνη. Ο Ιωνάθαν θάφτηκε από τον Συμεών στη Μοντίν. Τίποτα δεν είναι γνωστό για τους δύο αιχμάλωτους γιους του. Μία από τις κόρες του ήταν πρόγονος του Ιωσήφ.

Ο Σίμων ανέλαβε την ηγεσία (142 π.Χ.), λαμβάνοντας το διπλό αξίωμα του Αρχιερέα και του Εθναρχού (Πρίγκιπα) του Ισραήλ. Η ηγεσία των Χασμοναίων καθιερώθηκε με ψήφισμα, που υιοθετήθηκε το 141 π.Χ., σε μια μεγάλη συνέλευση "των ιερέων και του λαού και των πρεσβυτέρων της χώρας, σύμφωνα με το οποίο ο Σίμωνας θα είναι ο αρχηγός και αρχιερέας τους για πάντα, έως ότου αναδειχθεί ένας πιστός προφήτης" (1 Μακ. 14:41). Κατά ειρωνικό τρόπο, η εκλογή έγινε με ελληνιστικό τρόπο.

Ο Σίμων, έχοντας καταστήσει τον εβραϊκό λαό ημιανεξάρτητο από τους Έλληνες Σελευκίδες, βασίλεψε από το 142 έως το 135 π.Χ. και σχημάτισε τη δυναστεία των Χασμοναίων, καταλαμβάνοντας τελικά την ακρόπολη Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος αναγνώρισε τη νέα δυναστεία γύρω στο 139 π.Χ., όταν η αντιπροσωπεία του Σίμωνα βρισκόταν στη Ρώμη.

Ο Σίμων οδήγησε τον λαό σε ειρήνη και ευημερία, μέχρι που τον Φεβρουάριο του 135 π.Χ. δολοφονήθηκε με την υποκίνηση του γαμπρού του Πτολεμαίου, γιου του Αμπούβου (επίσης Αμπούβος ή Αμπόμπι), ο οποίος είχε διοριστεί κυβερνήτης της περιοχής από τους Σελευκίδες. Οι μεγαλύτεροι γιοι του Σίμωνα, ο Ματταθίας και ο Ιούδας, δολοφονήθηκαν επίσης.

Αφού πέτυχε ημι-ανεξαρτησία από την αυτοκρατορία των Σελευκιδών, η δυναστεία άρχισε να επεκτείνεται στις γειτονικές περιοχές. Η Περαία είχε ήδη κατακτηθεί από τον Ιωνάθαν Άπφους, στη συνέχεια ο Ιωάννης Υρκανός κατέκτησε τη Σαμάρεια και την Ιδουμαία, ο Αριστόβουλος Α΄ κατέκτησε την περιοχή της Γαλιλαίας και ο Αλέξανδρος Γιανναίος την περιοχή της Ιτουρίας. Εκτός από τις εδαφικές κατακτήσεις, οι Χασμοναίοι ηγεμόνες, που αρχικά βασίλευαν μόνο ως επαναστάτες ηγέτες, ανέλαβαν σταδιακά το θρησκευτικό αξίωμα του Αρχιερέα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιωνάθαν Άπφους το 152 π.Χ. και τον μοναρχικό τίτλο του Έθνάρχη κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σίμωνα Θάσιου το 142 π.Χ., ενώ τελικά ανέλαβαν τον τίτλο του Βασιλιά (βασιλείου) το 104 π.Χ. από τον Αριστόβουλο Α΄.

Γύρω στο 135 π.Χ., ο Ιωάννης Υρκανός, ο τρίτος γιος του Σίμωνα, ανέλαβε την ηγεσία τόσο ως Αρχιερέας (Kohen Gadol) όσο και ως Έθναρχος, παίρνοντας ένα ελληνικό "βασιλικό όνομα" (βλ. Υρκανία) σε μια αποδοχή της ελληνιστικής κουλτούρας των Σελευκιδών επικυρίαρχων του. Εντός ενός έτους από τον θάνατο του Σίμωνα, ο Σελευκίδης βασιλιάς Αντίοχος Ζ΄ Σιδητέας επιτέθηκε στην Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα με τον Ιώσηπο, ο Ιωάννης Υρκανός άνοιξε τον τάφο του βασιλιά Δαβίδ και αφαίρεσε τρεις χιλιάδες τάλαντα, τα οποία κατέβαλε ως φόρο για να γλιτώσει την πόλη. Παρέμεινε κυβερνήτης ως υποτελής των Σελευκιδών. Για τις επόμενες δύο δεκαετίες της βασιλείας του, ο Υρκανός συνέχισε, όπως και ο πατέρας του, να κυβερνά ημιαυτόνομα από τους Σελευκίδες.

Η αυτοκρατορία των Σελευκιδών είχε διαλυθεί λόγω των πολέμων Σελευκιδών-Παρθίας και το 129 π.Χ. ο Αντίοχος Ζ΄ Σιδητέας σκοτώθηκε στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης από τις δυνάμεις του Φράτη Β΄ της Παρθίας, τερματίζοντας οριστικά την κυριαρχία των Σελευκιδών ανατολικά του Ευφράτη. Το 116 π.Χ. ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των ετεροθαλών αδελφών των Σελευκιδών, του Αντιόχου Η' Γρύπα και του Αντιόχου Θ' Κυζικένη, με αποτέλεσμα την περαιτέρω διάσπαση του ήδη σημαντικά μειωμένου βασιλείου.

Αυτό έδωσε την ευκαιρία σε ημιανεξάρτητα πελατειακά κράτη των Σελευκιδών, όπως η Ιουδαία, να εξεγερθούν. Το 110 π.Χ., ο Ιωάννης Υρκανός πραγματοποίησε τις πρώτες στρατιωτικές κατακτήσεις του νεοσύστατου ανεξάρτητου βασιλείου των Χασμοναίων, συγκεντρώνοντας μισθοφορικό στρατό για την κατάληψη της Μάνταμπα και του Σέχεμ, αυξάνοντας σημαντικά την περιφερειακή του επιρροή.

Ο Υρκανός κατέκτησε την Υπεριορδανία, τη Σαμάρεια και την Ιδουμαία (γνωστή και ως Εδώμ) και ανάγκασε τους Ιδουμαίους να ασπαστούν τον Ιουδαϊσμό:

Ο Υρκανός ... υπέταξε όλους τους Ιδουμαίους- και τους επέτρεψε να μείνουν στη χώρα αυτή, αν έκαναν περιτομή στα γεννητικά τους όργανα και εφάρμοζαν τους νόμους των Ιουδαίων- και επιθυμούσαν τόσο πολύ να ζήσουν στη χώρα των προγόνων τους, ώστε υπέκυψαν στη χρήση της περιτομής, (οπότε και τους συνέβη το εξής, ότι στο εξής δεν ήταν παρά Ιουδαίοι.

Επιθυμούσε να τον διαδεχθεί η σύζυγός του στην ηγεσία της κυβέρνησης, ενώ ο μεγαλύτερος από τους πέντε γιους του, ο Αριστόβουλος Α΄, θα γινόταν μόνο αρχιερέας.

Ωστόσο, μετά το θάνατο του Υρκανού το 104 π.Χ., ο Αριστόβουλος Α' φυλάκισε τους τρεις αδελφούς του (συμπεριλαμβανομένου του Αλέξανδρου Γιανναίου) και τη μητέρα του και την άφησε να λιμοκτονήσει εκεί. Με αυτόν τον τρόπο περιήλθε στην κατοχή του θρόνου και έγινε ο πρώτος Χασμοναίος που πήρε τον τίτλο του βασιλιά (βασιλείου), διεκδικώντας τη νεοαποκτηθείσα ανεξαρτησία του κράτους. Στη συνέχεια κατέκτησε τη Γαλιλαία. Ο Αριστόβουλος Α΄ πέθανε μετά από επώδυνη ασθένεια το 103 π.Χ.

Τα αδέλφια του Αριστόβουλου απελευθερώθηκαν από τη φυλακή από τη χήρα του- ένας από αυτούς, ο Αλέξανδρος Γιανναίος, βασίλευσε ως βασιλιάς και αρχιερέας από το 103-76 π.Χ.. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του κατέκτησε την Ιτουρία και, σύμφωνα με τον Ιώσηπο, προσηλύτισε με τη βία τους Ιτουριανούς στον ιουδαϊσμό. Πέθανε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του φρουρίου Ραγάμπα. Το 87 π.Χ. περίπου, σύμφωνα με τον Ιώσηπο, μετά από εξαετή εμφύλιο πόλεμο στον οποίο συμμετείχε ο Σελευκίδης βασιλιάς Δημήτριος Γ' Εύκαιρος, ο Χασμοναίος ηγεμόνας Αλέξανδρος Ιανναίος σταύρωσε 800 Εβραίους επαναστάτες στην Ιερουσαλήμ.

Οι Χασμοναίοι έχασαν τα εδάφη που απέκτησαν στην Υπεριορδανία κατά τη διάρκεια της μάχης της Γαδάρας το 93 π.Χ., όπου οι Ναβαταίοι έστησαν ενέδρα στον Γιανναίο και τις δυνάμεις του σε μια λοφώδη περιοχή. Οι Ναβαταίοι είδαν τα αποκτήματα ως απειλή για τα συμφέροντά τους και χρησιμοποίησαν μεγάλο αριθμό καμήλων για να σπρώξουν τις δυνάμεις των Χασμοναίων σε μια βαθιά κοιλάδα, όπου ο Γιανναίος ήταν "τυχερός που γλίτωσε ζωντανός". Μετά την ήττα του ο Ιωάνναος επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ αντιμέτωπος με την έντονη εβραϊκή αντίδραση και αναγκάστηκε να παραχωρήσει τα εδάφη που απέκτησε στους Ναβαταίους, ώστε να τους αποτρέψει από το να υποστηρίξουν τους αντιπάλους του στην Ιουδαία.

Τον Αλέξανδρο ακολούθησε η σύζυγός του, Σαλώμη Αλεξάνδρα, η οποία βασίλεψε από το 76-67 π.Χ. Ήταν η μόνη βασιλεύουσα Εβραία βασίλισσα στην εποχή του Δεύτερου Ναού, αφού διαδέχθηκε τη σφετεριστική βασίλισσα Αθαλία που είχε βασιλέψει αιώνες πριν. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας της Αλεξάνδρας, ο γιος της Υρκανός Β' κατείχε το αξίωμα του Αρχιερέα και ορίστηκε διάδοχός της.

Φαρισαίοι και Σαδδουκαίοι

Είναι δύσκολο να πούμε πότε εμφανίστηκαν οι Φαρισαίοι ως κόμμα. Ο Ιώσηπος τους αναφέρει για πρώτη φορά σε σχέση με τον Ιωνάθαν, τον διάδοχο του Ιούδα Μακκαβαίου ("Ant." xiii. 5, § 9). Ένας από τους παράγοντες που διέκρινε τους Φαρισαίους από άλλες ομάδες πριν από την καταστροφή του Ναού ήταν η πεποίθησή τους ότι όλοι οι Εβραίοι έπρεπε να τηρούν τους νόμους περί καθαρότητας (που αφορούσαν τη λειτουργία του Ναού) εκτός του Ναού. Η σημαντικότερη διαφορά, ωστόσο, ήταν η συνεχής προσκόλληση των Φαρισαίων στους νόμους και τις παραδόσεις του εβραϊκού λαού μπροστά στην αφομοίωση. Όπως σημείωσε ο Ιώσηπος, οι Φαρισαίοι θεωρούνταν οι πιο ειδικοί και ακριβείς ερμηνευτές του ιουδαϊκού νόμου.

Κατά τη διάρκεια της Χασμοναϊκής περιόδου, οι Σαδδουκαίοι και οι Φαρισαίοι λειτουργούσαν κυρίως ως πολιτικά κόμματα. Παρόλο που οι Φαρισαίοι είχαν αντιταχθεί στους επεκτατικούς πολέμους των Χασμοναίων και στους αναγκαστικούς προσηλυτισμούς των Ιδουμαίων, το πολιτικό χάσμα μεταξύ τους διευρύνθηκε όταν οι Φαρισαίοι απαίτησαν από τον βασιλιά των Χασμοναίων Αλέξανδρο Γιανναίο να επιλέξει ανάμεσα στο να είναι βασιλιάς και στο να είναι αρχιερέας. Σε απάντηση, ο βασιλιάς τάχθηκε ανοιχτά στο πλευρό των Σαδδουκαίων υιοθετώντας τις τελετές τους στο Ναό. Οι ενέργειές του προκάλεσαν εξέγερση στο Ναό και οδήγησαν σε σύντομο εμφύλιο πόλεμο που έληξε με αιματηρή καταστολή των Φαρισαίων, αν και στο νεκροκρέβατό του ο βασιλιάς ζήτησε συμφιλίωση μεταξύ των δύο πλευρών. Τον Αλέξανδρο διαδέχθηκε η χήρα του, η Σαλώμη Αλεξάνδρα, της οποίας αδελφός ήταν ο Σιμόν μπεν Σετάχ, ένας κορυφαίος Φαρισαίος. Μετά τον θάνατό της, ο μεγαλύτερος γιος της, ο Υρκανός, αναζήτησε την υποστήριξη των Φαρισαίων, ενώ ο νεότερος γιος της, ο Αριστόβουλος, αναζήτησε την υποστήριξη των Σαδδουκαίων. Η σύγκρουση μεταξύ του Υρκανό και του Αριστόβουλου κορυφώθηκε με έναν εμφύλιο πόλεμο που έληξε όταν ο Ρωμαίος στρατηγός Πομπήιος κατέλαβε την Ιερουσαλήμ το 63 π.Χ. και εγκαινίασε τη ρωμαϊκή περίοδο της ιουδαϊκής ιστορίας.

Ο Ιώσηπος μαρτυρεί ότι η Σαλώμη Αλεξάνδρα είχε πολύ ευνοϊκή προδιάθεση προς τους Φαρισαίους και ότι η πολιτική τους επιρροή αυξήθηκε τρομερά επί της βασιλείας της, ιδίως στο θεσμό που είναι γνωστός ως Σανχεντρίν. Μεταγενέστερα κείμενα όπως η Μισνά και το Ταλμούδ καταγράφουν πλήθος αποφάσεων που αποδίδονται στους Φαρισαίους σχετικά με τις θυσίες και άλλες τελετουργικές πρακτικές στο Ναό, τις αδικοπραξίες, το ποινικό δίκαιο και τη διακυβέρνηση. Η επιρροή των Φαρισαίων στη ζωή του απλού λαού παρέμεινε ισχυρή και οι αποφάσεις τους σχετικά με τον εβραϊκό νόμο θεωρούνταν από πολλούς έγκυρες. Αν και τα κείμενα αυτά γράφτηκαν πολύ αργότερα από αυτές τις περιόδους, πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι αποτελούν μια αρκετά αξιόπιστη περιγραφή της ιστορίας κατά την εποχή του Δεύτερου Ναού.

Εμφύλιος πόλεμος

Ο γιος του Αλέξανδρου Ιωάννη, Υρκανός Β', είχε μόλις τρεις μήνες βασιλείας, όταν ο νεότερος αδελφός του, Αριστόβουλος Β', εξεγέρθηκε, οπότε ο Υρκανός προχώρησε εναντίον του επικεφαλής ενός στρατού μισθοφόρων και των φαρισαίων οπαδών του: "Ο Υρκανός όμως ήταν κληρονόμος του βασιλείου, και σ' αυτόν το είχε παραχωρήσει η μητέρα του πριν πεθάνει- ο Αριστόβουλος όμως ήταν ανώτερός του σε δύναμη και μεγαλοψυχία- και όταν έγινε μάχη μεταξύ τους, για να κριθεί η διαμάχη για το βασίλειο, κοντά στην Ιεριχώ, το μεγαλύτερο μέρος εγκατέλειψε τον Υρκανό και πήγε στον Αριστόβουλο".

Ο Υρκανός κατέφυγε στην ακρόπολη της Ιερουσαλήμ, αλλά η κατάληψη του Ναού από τον Αριστόβουλο Β' ανάγκασε τον Υρκανό να παραδοθεί. Στη συνέχεια συνήφθη ειρήνη, σύμφωνα με τους όρους της οποίας ο Υρκανός έπρεπε να παραιτηθεί από τον θρόνο και το αξίωμα του αρχιερέα (πρβλ. Emil Schürer, "Gesch." i. 291, σημ. 2), αλλά θα απολάμβανε τα έσοδα του τελευταίου αξιώματος: "αλλά ο Υρκανός, μαζί με όσους από το κόμμα του παρέμειναν μαζί του, κατέφυγε στην Αντωνία και πήρε στην εξουσία του τους ομήρους (αλλά τα μέρη ήρθαν σε συμφωνία πριν φτάσουν τα πράγματα στα άκρα, ότι ο Αριστόβουλος θα ήταν βασιλιάς και ο Υρκανός θα παραιτούνταν, αλλά θα διατηρούσε όλες τις υπόλοιπες αξίες του, ως αδελφός του βασιλιά. Κατόπιν τούτου συμφιλιώθηκαν μεταξύ τους στο ναό και αγκαλιάστηκαν με πολύ ευγενικό τρόπο, ενώ ο λαός στεκόταν γύρω τους- άλλαξαν επίσης τα σπίτια τους, ενώ ο Αριστόβουλος πήγε στο βασιλικό παλάτι και ο Υρκανός αποσύρθηκε στο σπίτι του Αριστόβουλου". Ο Αριστόβουλος κυβέρνησε από το 67-63 π.Χ.).

Από το 63-40 π.Χ., η κυβέρνηση (που αυτή τη στιγμή είχε μετατραπεί σε προτεκτοράτο της Ρώμης, όπως περιγράφεται παρακάτω) βρισκόταν στα χέρια του Υρκάνου Β' ως αρχιερέα και εθνάρχη, αν και η πραγματική εξουσία βρισκόταν στα χέρια του συμβούλου του Αντίπατρου του Ιδουμαίου.

Οι ίντριγκες του Αντίπατρου

Ο αγώνας θα είχε τελειώσει εδώ, αν δεν υπήρχε ο Αντίπατρος ο Ιδουμαίος. Ο Αντίπατρος έβλεπε καθαρά ότι θα ήταν ευκολότερο να επιτύχει το αντικείμενο της φιλοδοξίας του, τον έλεγχο της Ιουδαίας, υπό την κυβέρνηση του αδύναμου Υρκανίου παρά υπό τον πολεμοχαρή και δραστήριο Αριστόβουλο. Κατά συνέπεια, άρχισε να εντυπώνει στο μυαλό του Υρκανό ότι ο Αριστόβουλος σχεδίαζε το θάνατό του, πείθοντάς τον τελικά να καταφύγει στον Αρέτα, βασιλιά των Ναβαταίων. Ο Αρέτας, δωροδοκημένος από τον Αντίπατρο, ο οποίος του υποσχέθηκε επίσης την επιστροφή των αραβικών πόλεων που είχαν καταλάβει οι Χασμοναίοι, τάχθηκε πρόθυμα υπέρ του Υρκανού και προχώρησε προς την Ιερουσαλήμ με στρατό πενήντα χιλιάδων ατόμων. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, η οποία διήρκεσε αρκετούς μήνες, οι οπαδοί του Υρκάνου υπέπεσαν σε δύο πράξεις που εξόργισαν πολύ την πλειονότητα των Ιουδαίων: λιθοβόλησαν τον ευσεβή Ονία (βλ. Honi ha-Magel) και, αντί για ένα αρνί που είχαν αγοράσει οι πολιορκητές από τους πολιορκητές για τον σκοπό της πασχαλινής θυσίας, έστειλαν ένα γουρούνι. Ο Χόνι, που διατάχθηκε να καταραστεί τους πολιορκημένους, προσευχήθηκε: "Κύριε του σύμπαντος, καθώς τόσο οι πολιορκημένοι όσο και οι πολιορκητές ανήκουν στον λαό Σου, σε παρακαλώ να μην εισακούσεις τις κακές προσευχές κανενός από τους δύο". Το περιστατικό με το γουρούνι προέρχεται από ραββινικές πηγές. Σύμφωνα με τον Ιώσηπο, οι πολιορκητές κράτησαν την τεράστια τιμή των χιλίων δραχμών που είχαν ζητήσει για το αρνί.

Πομπήιος ο Μέγας

Ενώ ο εμφύλιος πόλεμος βρισκόταν σε εξέλιξη, ο Ρωμαίος στρατηγός Μάρκος Αιμίλιος Σκάουρος πήγε στη Συρία για να καταλάβει, στο όνομα του Γναίου Πομπήιου Μάγγνου, το βασίλειο των Σελευκιδών. Οι αδελφοί απευθύνθηκαν σε αυτόν, προσπαθώντας ο καθένας με δώρα και υποσχέσεις να τον προσεταιριστεί με το μέρος του. Στην αρχή ο Σκάουρος, συγκινημένος από ένα δώρο τετρακοσίων ταλάντων, αποφάσισε υπέρ του Αριστόβουλου. Ο Αρέτας διατάχθηκε να αποσύρει τον στρατό του από την Ιουδαία, και ενώ υποχωρούσε υπέστη συντριπτική ήττα από τον Αριστόβουλο. Όταν όμως ο Πομπήιος ήρθε στη Συρία (63 π.Χ.), προέκυψε μια διαφορετική κατάσταση. Ο Πομπήιος, στον οποίο μόλις είχε απονεμηθεί ο τίτλος "Κατακτητής της Ασίας" λόγω των αποφασιστικών νικών του στη Μικρά Ασία επί του Πόντου και της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών, είχε αποφασίσει να θέσει την Ιουδαία υπό την κυριαρχία των Ρωμαίων. Είχε την ίδια άποψη για τις ικανότητες του Υρκάνου και κινήθηκε από τα ίδια περίπου κίνητρα με τον Αντίπατρο: ως προστατευόμενος της Ρώμης, ο Υρκανός θα ήταν πιο αποδεκτός από τον Αριστόβουλο. Όταν, λοιπόν, οι αδελφοί, καθώς και αντιπρόσωποι του λαϊκού κόμματος, το οποίο, κουρασμένο από τις διαμάχες των Χασμοναίων, επιθυμούσε την εξαφάνιση της δυναστείας, παρουσιάστηκαν ενώπιον του Πομπήιου, αυτός καθυστέρησε την απόφαση, παρά το δώρο του Αριστόβουλου, ένα χρυσό κλήμα αξίας πεντακοσίων ταλάντων. Ο τελευταίος, ωστόσο, εξιχνίασε τα σχέδια του Πομπήιου και συγκέντρωσε τον στρατό του. Ο Πομπήιος όμως τον νίκησε πολλές φορές και κατέλαβε τις πόλεις του. Ο Αριστόβουλος Β' οχυρώθηκε στο φρούριο του Αλεξανδρίου- αλλά, σύντομα αντιλαμβανόμενος το ανώφελο της αντίστασης, παραδόθηκε στην πρώτη κλήση των Ρωμαίων και ανέλαβε να τους παραδώσει την Ιερουσαλήμ. Οι πατριώτες, ωστόσο, δεν ήταν πρόθυμοι να ανοίξουν τις πύλες τους στους Ρωμαίους, και ακολούθησε πολιορκία που έληξε με την κατάληψη της πόλης. Ο Πομπήιος εισήλθε στα Άγια των Αγίων- αυτή ήταν μόλις η δεύτερη φορά που κάποιος είχε τολμήσει να διεισδύσει σε αυτό το ιερό σημείο. Η Ιουδαία έπρεπε να καταβάλει φόρο υποτέλειας στη Ρώμη και τέθηκε υπό την εποπτεία του Ρωμαίου διοικητή της Συρίας:

Το 63 π.Χ., η Ιουδαία έγινε προτεκτοράτο της Ρώμης. Η Ιουδαία τέθηκε υπό τη διοίκηση ενός κυβερνήτη και της επετράπη να έχει βασιλιά- η δουλειά του κυβερνήτη ήταν να ρυθμίζει το εμπόριο και να μεγιστοποιεί τα φορολογικά έσοδα.

Το 57-55 π.Χ., ο Aulus Gabinius, πρόξενος της Συρίας, διαίρεσε το πρώην Χασμοναϊκό Βασίλειο σε Γαλιλαία, Σαμάρεια και Ιουδαία, με πέντε περιφέρειες νομικών και θρησκευτικών συμβουλίων, γνωστών ως ιερατείο (ελληνικά: συνέδριον): "Και αφού όρισε πέντε συμβούλια (συνέδρια), μοίρασε το έθνος σε ισάριθμα μέρη. Έτσι, αυτά τα συμβούλια διοικούσαν το λαό- το πρώτο ήταν στην Ιερουσαλήμ, το δεύτερο στη Γαδάρα, το τρίτο στην Αμαθούντα, το τέταρτο στην Ιεριχώ και το πέμπτο στη Σεπφώρη της Γαλιλαίας".

Πομπήιος και Καίσαρας

Ο Ιούλιος Καίσαρας υποστήριξε αρχικά τον Αριστόβουλο εναντίον του Υρκανού και του Αντίπατρου. Μεταξύ της αδυναμίας του Υρκανίου και της φιλοδοξίας του Αριστόβουλου, η Ιουδαία έχασε την ανεξαρτησία της. Ο Αριστόβουλος οδηγήθηκε αιχμάλωτος στη Ρώμη και ο Υρκανός διορίστηκε εκ νέου αρχιερέας, αλλά χωρίς πολιτική εξουσία. Όταν, το 50 π.Χ., φάνηκε ότι ο Ιούλιος Καίσαρας ενδιαφερόταν να χρησιμοποιήσει τον Αριστόβουλο και την οικογένειά του ως πελάτες του για να πάρει τον έλεγχο της Ιουδαίας από τον Υρκανό και τον Αντίπατρο, οι οποίοι ήταν υπόχρεοι στον Πομπήιο, οι υποστηρικτές του Πομπήιου έβαλαν να δηλητηριάσουν τον Αριστόβουλο στη Ρώμη και εκτέλεσαν τον Αλέξανδρο στην Αντιόχεια.

Ωστόσο, τα πιόνια του Πομπήιου είχαν σύντομα την ευκαιρία να στραφούν προς την άλλη πλευρά:

Στην αρχή του εμφυλίου πολέμου μεταξύ του Πομπήιου και του Ερκάνο, ο Υρκανός, με πρωτοβουλία του Αντίπατρου, ετοιμάστηκε να υποστηρίξει τον άνδρα στον οποίο χρωστούσε τη θέση του- αλλά όταν ο Πομπήιος δολοφονήθηκε, ο Αντίπατρος οδήγησε τις ιουδαϊκές δυνάμεις σε βοήθεια του Καίσαρα, ο οποίος βρισκόταν σε δύσκολη θέση στην Αλεξάνδρεια. Η έγκαιρη βοήθειά του και η επιρροή του στους Αιγυπτιώτες Εβραίους τον συνέστησαν στην εύνοια του Καίσαρα και του εξασφάλισαν την επέκταση της εξουσίας του στην Παλαιστίνη και στον Υρκανό την επιβεβαίωση της εθναρχίας του. Η Ιόππη επανήλθε στην επικράτεια των Χασμοναίων, η Ιουδαία απαλλάχθηκε από κάθε φόρο και φόρο προς τη Ρώμη και η ανεξαρτησία της εσωτερικής διοίκησης ήταν εγγυημένη".

Η έγκαιρη βοήθεια από τον Αντίπατρο και τον Υρκανό οδήγησε τον θριαμβευτή Καίσαρα να αγνοήσει τις αξιώσεις του νεότερου γιου του Αριστόβουλου, Αντίγονου του Χασμοναίου, και να επιβεβαιώσει την εξουσία του Υρκανό και του Αντίπατρου, παρά την προηγούμενη υποταγή τους στον Πομπήιο. Ο Ιώσηπος σημείωσε,

Ο Αντίγονος... ήρθε στον Καίσαρα... και κατηγόρησε τον Υρκανό και τον Αντίπατρο, πώς είχαν διώξει αυτόν και τους αδελφούς του εντελώς από την πατρίδα τους... και ότι όσον αφορά τη βοήθεια που είχαν στείλει στην Αίγυπτο, αυτό δεν έγινε από καλή θέληση προς αυτόν, αλλά από το φόβο που είχαν από προηγούμενες διαμάχες και προκειμένου να κερδίσουν συγχώρεση για τη φιλία τους προς τον

Η αποκατάσταση του Υρκάνου ως εθνάρχη το 47 π.Χ. συνέπεσε με τον διορισμό του Αντίπατρου από τον Καίσαρα ως πρώτου Ρωμαίου Προκαθήμενου, επιτρέποντας στον Αντίπατρο να προωθήσει τα συμφέροντα του οίκου του: "Ο Καίσαρας διόρισε τον Υρκανό αρχιερέα και έδωσε στον Αντίπατρο ποια ηγεμονία θα επέλεγε ο ίδιος, αφήνοντας τον προσδιορισμό στον εαυτό του- έτσι τον έκανε τοποτηρητή της Ιουδαίας".

Ο Αντίπατρος διόρισε τους γιους του σε θέσεις επιρροής: Ο Φασαήλ έγινε κυβερνήτης της Ιερουσαλήμ και ο Ηρώδης κυβερνήτης της Γαλιλαίας. Αυτό οδήγησε σε αυξανόμενη ένταση μεταξύ του Υρκανίου και της οικογένειας του Αντίπατρου, με αποκορύφωμα τη δίκη του Ηρώδη για υποτιθέμενες καταχρήσεις κατά τη διακυβέρνησή του, η οποία οδήγησε στη φυγή του Ηρώδη στην εξορία το 46 π.Χ.. Ωστόσο, ο Ηρώδης επέστρεψε σύντομα και οι τιμές προς την οικογένεια του Αντίπατρου συνεχίστηκαν. Η ανικανότητα και η αδυναμία του Υρκάνου ήταν τόσο εμφανείς ώστε, όταν υπερασπίστηκε τον Ηρώδη ενώπιον του Σανχεντρίν και του Μάρκου Αντωνίου, ο τελευταίος αφαίρεσε από τον Υρκανό την ονομαστική πολιτική εξουσία και τον τίτλο του, απονέμοντάς τα αμφότερα στον κατηγορούμενο.

Ο Καίσαρας δολοφονήθηκε το 44 π.Χ. και η αναταραχή και η σύγχυση εξαπλώθηκαν σε ολόκληρο τον ρωμαϊκό κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ιουδαίας. Ο Αντίπατρος ο Ιδουμαίος δολοφονήθηκε το 43 π.Χ. από τον βασιλιά των Ναβαταίων, τον Μαλίχο Α΄, ο οποίος είχε δωροδοκήσει έναν από τους ποτηροφόρους του Υρκάνου για να δηλητηριάσει και να σκοτώσει τον Αντίπατρο. Ωστόσο, οι γιοι του Αντίπατρου κατάφεραν να διατηρήσουν τον έλεγχό τους στην Ιουδαία και τον Χασμοναίο μαριονέτα του πατέρα τους, τον Υρκανό.

Παρθική εισβολή, Αντώνιος, Αύγουστος

Μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα το 44 π.Χ., ο Κουίντος Λαμπιένιος, ρωμαίος δημοκρατικός στρατηγός και πρεσβευτής στους Πάρθους, τάχθηκε στο πλευρό του Βρούτου και του Κάσσιου στον εμφύλιο πόλεμο των Απελευθερωτών- μετά την ήττα τους ο Λαμπιένιος προσχώρησε στους Πάρθους και τους βοήθησε να εισβάλουν στα ρωμαϊκά εδάφη το 40 π.Χ.. Ο στρατός των Πάρθων διέσχισε τον Ευφράτη και ο Λαμπιένιος κατάφερε να προσελκύσει τις ρωμαϊκές φρουρές του Μάρκου Αντωνίου γύρω από τη Συρία για να συστρατευθούν με τον σκοπό του. Οι Πάρθοι διέσπασαν τον στρατό τους και υπό τον Πάκορο κατέκτησαν το Λεβάντε:

Ο Αντίγονος... ξεσήκωσε τους Πάρθους να εισβάλουν στη Συρία και την Παλαιστίνη, οι Εβραίοι ξεσηκώθηκαν πρόθυμα για να υποστηρίξουν τον απόγονο του οίκου των Μακκαβαίων και έδιωξαν τους μισητούς Ιδουμαίους με τον Εβραίο βασιλιά-μαριονέτα τους. Ο αγώνας μεταξύ του λαού και των Ρωμαίων είχε αρχίσει στα σοβαρά, και παρόλο που ο Αντίγονος, όταν τοποθετήθηκε στο θρόνο από τους Πάρθους, προχώρησε σε λεηλασίες και παρενοχλήσεις των Εβραίων, που χάρηκαν για την αποκατάσταση της γραμμής των Χασμοναίων, πίστεψαν ότι είχε έρθει μια νέα εποχή ανεξαρτησίας.

Όταν ο Φασαήλ και ο Υρκανός Β' ξεκίνησαν για μια πρεσβεία προς τους Πάρθους, οι Πάρθοι τους συνέλαβαν. Ο Αντίγονος, ο οποίος ήταν παρών, έκοψε τα αυτιά του Υρκανού για να τον καταστήσει ακατάλληλο για την Αρχιερωσύνη, ενώ ο Φασαήλ θανατώθηκε. Ο Αντίγονος, του οποίου το εβραϊκό όνομα ήταν Ματταθίας, έφερε τον διπλό τίτλο του βασιλιά και του Αρχιερέα μόνο για τρία χρόνια, καθώς δεν είχε ξεφορτωθεί τον Ηρώδη, τον πιο επικίνδυνο από τους εχθρούς του. Ο Ηρώδης κατέφυγε στην εξορία και αναζήτησε την υποστήριξη του Μάρκου Αντωνίου. Ο Ηρώδης ανακηρύχθηκε "βασιλιάς των Ιουδαίων" από τη Ρωμαϊκή Σύγκλητο το 40 π.Χ: Αντώνιος

τότε αποφάσισαν να τους πουν ότι ήταν προς όφελός τους στον πόλεμο των Πάρθων να γίνει βασιλιάς ο Ηρώδης- έτσι όλοι έδωσαν την ψήφο τους γι' αυτό. Και όταν η σύγκλητος χωρίστηκε, ο Αντώνιος και ο Καίσαρας βγήκαν έξω, με τον Ηρώδη ανάμεσά τους- ενώ ο ύπατος και οι υπόλοιποι δικαστές πήγαν μπροστά τους, για να προσφέρουν θυσίες , και να θέσουν το διάταγμα στο Καπιτώλιο. Ο Αντώνιος έκανε επίσης γιορτή για τον Ηρώδη την πρώτη ημέρα της βασιλείας του.

Ο αγώνας διήρκεσε για μερικά χρόνια, καθώς οι κύριες ρωμαϊκές δυνάμεις ήταν απασχολημένες με την ήττα των Πάρθων και είχαν ελάχιστα πρόσθετα μέσα για να χρησιμοποιήσουν για την υποστήριξη του Ηρώδη. Μετά την ήττα των Πάρθων, ο Ηρώδης νίκησε τον αντίπαλό του το 37 π.Χ. Ο Αντίγονος παραδόθηκε στον Αντώνιο και εκτελέστηκε λίγο αργότερα. Οι Ρωμαίοι συναίνεσαν στην ανακήρυξη του Ηρώδη ως βασιλιά των Ιουδαίων, επιφέροντας το τέλος της κυριαρχίας των Χασμοναίων στην Ιουδαία.

Ο Ηρώδης και το τέλος της δυναστείας

Ο Αντίγονος δεν ήταν, ωστόσο, ο τελευταίος Χασμοναίος. Η μοίρα των υπόλοιπων αρσενικών μελών της οικογένειας υπό τον Ηρώδη δεν ήταν ευτυχής. Ο Αριστόβουλος Γ΄, εγγονός του Αριστόβουλου Β΄ μέσω του μεγαλύτερου γιου του Αλέξανδρου, έγινε για λίγο αρχιερέας, αλλά σύντομα εκτελέστηκε (36 π.Χ.) λόγω της ζήλιας του Ηρώδη. Η αδελφή του Μαριάμνα παντρεύτηκε τον Ηρώδη, αλλά έπεσε επίσης θύμα της ζήλιας του. Οι γιοι της από τον Ηρώδη, ο Αριστόβουλος Δ' και ο Αλέξανδρος, εκτελέστηκαν στην ενηλικίωσή τους επίσης από τον πατέρα τους.

Ο Υρκανός Β' βρισκόταν υπό την κατοχή των Πάρθων από το 40 π.Χ. Για τέσσερα χρόνια, μέχρι το 36 π.Χ., έζησε ανάμεσα στους Βαβυλώνιους Εβραίους, οι οποίοι του απέδωσαν κάθε ένδειξη σεβασμού. Εκείνη τη χρονιά ο Ηρώδης, ο οποίος φοβόταν ότι ο Υρκανός θα μπορούσε να παρακινήσει τους Πάρθους να τον βοηθήσουν να ανακτήσει το θρόνο, τον κάλεσε να επιστρέψει στην Ιερουσαλήμ. Οι Βαβυλώνιοι Εβραίοι τον προειδοποίησαν μάταια. Ο Ηρώδης τον υποδέχθηκε με κάθε ένδειξη σεβασμού, αναθέτοντάς του την πρώτη θέση στο τραπέζι του και την προεδρία του κρατικού συμβουλίου, ενώ περίμενε μια ευκαιρία για να τον ξεφορτωθεί. Ως ο τελευταίος εναπομείνας Χασμοναίος, ο Υρκανός ήταν πολύ επικίνδυνος αντίπαλος για τον Ηρώδη. Το έτος 30 π.Χ., κατηγορούμενος για συνωμοσία με τον βασιλιά της Αραβίας, ο Υρκανός καταδικάστηκε και εκτελέστηκε.

Οι μεταγενέστεροι Ηρωδιανοί ηγεμόνες Αγρίππας Α΄ και Αγρίππας Β΄ είχαν και οι δύο αίμα Χασμοναίου, καθώς ο πατέρας του Αγρίππα Α΄ ήταν ο Αριστόβουλος Δ΄, γιος του Ηρώδη από τη Μαριάμνα Α΄, αλλά δεν ήταν άμεσοι αρσενικοί απόγονοι, εκτός αν ο Ηρώδης νοείται ως Χασμοναίος σύμφωνα με την ακόλουθη σύνθεση:

Σύμφωνα με τον Ιώσηπο, ο Ηρώδης ήταν επίσης Μακκαβαϊκής καταγωγής:

Στις Ιστορίες του, ο Τάκιτος εξηγεί το υπόβαθρο για την ίδρυση του κράτους των Χασμοναίων:

Όσο η Ανατολή βρισκόταν υπό την κυριαρχία των Ασσυρίων, των Μήδων και των Περσών, οι Εβραίοι θεωρούνταν οι πιο ευτελείς υπήκοοί τους: αλλά αφού οι Μακεδόνες απέκτησαν την κυριαρχία, ο βασιλιάς Αντίοχος προσπάθησε να καταργήσει την εβραϊκή δεισιδαιμονία και να εισαγάγει τον ελληνικό πολιτισμό- ο πόλεμος με τους Πάρθους, ωστόσο, τον εμπόδισε να βελτιώσει αυτόν τον πιο ευτελή λαό- γιατί εκείνη ακριβώς την εποχή ο Αρσάκης είχε επαναστατήσει. Αργότερα, καθώς η δύναμη του Μακεδόνα είχε εξασθενήσει, οι Πάρθοι δεν είχαν ακόμη φθάσει στη δύναμή τους και οι Ρωμαίοι βρίσκονταν μακριά, οι Εβραίοι επέλεξαν τους δικούς τους βασιλείς. Αυτοί με τη σειρά τους εκδιώχθηκαν από τον άστατο όχλο- ανακτώντας όμως το θρόνο τους με τη δύναμη των όπλων, εξόρισαν πολίτες, κατέστρεψαν πόλεις, σκότωσαν αδελφούς, συζύγους και γονείς και τόλμησαν να εκθέσουν κάθε άλλο είδος βασιλικού εγκλήματος χωρίς δισταγμό- καλλιέργησαν όμως την εθνική δεισιδαιμονία, γιατί είχαν αναλάβει το ιερατείο για να στηρίξουν την πολιτική τους εξουσία.

Ενώ η δυναστεία των Χασμοναίων κατάφερε να δημιουργήσει ένα ανεξάρτητο εβραϊκό βασίλειο, οι επιτυχίες της ήταν μάλλον βραχύβιες και η δυναστεία σε γενικές γραμμές απέτυχε να ανταποκριθεί στην εθνικιστική δυναμική που είχαν αποκτήσει οι αδελφοί Μακκαβαίοι.

Εβραϊκός εθνικισμός

Η πτώση του βασιλείου των Χασμοναίων σήμανε το τέλος ενός αιώνα εβραϊκής αυτοδιοίκησης, αλλά ο εβραϊκός εθνικισμός και η επιθυμία για ανεξαρτησία συνεχίστηκαν υπό ρωμαϊκή κυριαρχία, ξεκινώντας με την απογραφή του Κιρίνιου το 6 μ.Χ. και οδηγώντας σε μια σειρά εβραϊκο-ρωμαϊκών πολέμων τον 1ο-2ο αιώνα, συμπεριλαμβανομένης της Μεγάλης εξέγερσης (66-73 μ.Χ.), του πολέμου του Κίτο (115-117) και της εξέγερσης του Μπαρ Κόχμπα (132-135).

Κατά τη διάρκεια των πολέμων, δημιουργήθηκαν προσωρινές κοινοπολιτείες, αλλά τελικά έπεσαν κάτω από τη σταθερή δύναμη της Ρώμης. Οι ρωμαϊκές λεγεώνες υπό τον Βεσπασιανό και τον Τίτο πολιόρκησαν και κατέστρεψαν την Ιερουσαλήμ, λεηλάτησαν και έκαψαν τον Ναό του Ηρώδη (το έτος 70) και τα εβραϊκά οχυρά (κυρίως τη Γκάμλα το 67 και τη Μασάντα το 73), και υποδούλωσαν ή κατέσφαξαν μεγάλο μέρος του εβραϊκού πληθυσμού. Η ήττα των εβραϊκών εξεγέρσεων κατά της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνέβαλε σημαντικά στον αριθμό και τη γεωγραφία της εβραϊκής διασποράς, καθώς πολλοί Εβραίοι διασκορπίστηκαν μετά την απώλεια του κράτους τους ή πουλήθηκαν σε σκλάβους σε όλη την αυτοκρατορία.

Εβραϊκή θρησκευτική υποτροφία

Η εβραϊκή παράδοση υποστηρίζει ότι η διεκδίκηση της βασιλείας από τους μεταγενέστερους Χασμοναίους οδήγησε τελικά στην πτώση τους, δεδομένου ότι ο τίτλος αυτός έπρεπε να κατέχεται μόνο από απογόνους της γραμμής του βασιλιά Δαβίδ. Η γραφειοκρατία των Χασμοναίων ήταν γεμάτη με άνδρες με ελληνικά ονόματα και η δυναστεία τελικά εξελληνίστηκε πολύ, προς ενόχληση πολλών από τους πιο παραδοσιακά σκεπτόμενους Εβραίους υπηκόους της. Οι συχνές δυναστικές διαμάχες συνέβαλαν επίσης στην άποψη των Εβραίων των μεταγενέστερων γενεών ότι οι τελευταίοι Χασμοναίοι ήταν εκφυλισμένοι. Ένα μέλος αυτής της σχολής ήταν ο Ιώσηπος, οι αφηγήσεις του οποίου αποτελούν σε πολλές περιπτώσεις τη μοναδική πηγή πληροφοριών για τους Χασμοναίους.

Τα νομίσματα των Χασμοναίων είχαν συνήθως την παλαιοεβραϊκή γραφή, μια παλαιότερη φοινικική γραφή που χρησιμοποιούνταν για τη γραφή της εβραϊκής γλώσσας. Τα νομίσματα είναι χτυπημένα μόνο σε χαλκό. Τα σύμβολα περιλαμβάνουν μια κορνουκπία, κλαδί φοίνικα, κρίνο, άγκυρα, αστέρι, ρόδι και (σπάνια) κράνος. Παρά τις εμφανείς επιρροές των περισσότερων συμβόλων από τους Σελευκίδες, η προέλευση του αστέρα είναι πιο ασαφής.

Πηγές

  1. Ασμοναϊκή δυναστεία
  2. Hasmonean dynasty
  3. ^ Neusner 1983, p. 911.
  4. ^ Vermes 2014, p. 36.
  5. Σάντερς Ε.Π. Το ιστορικό πρόσωπο του Ιησού.3.To πολιτικό σκηνικό. σελ.45-46
  6. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Τόμος Δ΄ Μέγας Αλέξανδρος Ελληνιστικοί Χρόνοι.ΝΕΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ.Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ (301-280 π.Χ.).σελ.295
  7. a et b Simon Claude Mimouni, Le Judaïsme ancien du VIe siècle avant notre ère au IIIe siècle de notre ère, Paris, 2012, éd. PUF, p. 332.
  8. a et b Christian-Georges Schwentzel, Juifs et nabatéens: Les monarchies ethniques du Proche-Orient hellénistique et romain, Presses Universitaires de Rennes, 2013, Rennes (France), p. 249.

Please Disable Ddblocker

We are sorry, but it looks like you have an dblocker enabled.

Our only way to maintain this website is by serving a minimum ammount of ads

Please disable your adblocker in order to continue.

To Dafato χρειάζεται τη βοήθειά σας!

Το Dafato είναι ένας μη κερδοσκοπικός δικτυακός τόπος που έχει ως στόχο την καταγραφή και παρουσίαση ιστορικών γεγονότων χωρίς προκαταλήψεις.

Η συνεχής και αδιάλειπτη λειτουργία του ιστότοπου βασίζεται στις δωρεές γενναιόδωρων αναγνωστών όπως εσείς.

Η δωρεά σας, ανεξαρτήτως μεγέθους, θα βοηθήσει να συνεχίσουμε να παρέχουμε άρθρα σε αναγνώστες όπως εσείς.

Θα σκεφτείτε να κάνετε μια δωρεά σήμερα;